Wróć do listy Biografii Skierniewiczan

Jestem dumny

Źródła bibliograficzne:

04 czerwca 2026

Skórko (Cyniak) Rozalia "Anda"

Drużyna „Koniczyn” – skierniewickie harcerki Szarych Szeregów

Próbę tworzenia drużyn żeńskich jako pierwsza w Skierniewicach podjęła dh. Rozalia Skórko zd. Cyniak ps. „Anda”, której brat Wacław Cyniak od 1940 r. czynnie działał w konspiracji na terenie Skierniewic – w Szarych Szeregach. Wraz z siostrą, sekretarką „handlówki” Rozalią Cyniak, pracował przy redagowaniu, powielaniu i drukowaniu konspiracyjnych gazetek.

Rozalia przed wojną prowadziła starszoharcerską drużynę żeńską przy Szkole Handlowej przy ul. Lelewela w Skierniewicach. Cyniakówna kontynuowała swoją działalność w czasie okupacji także jako drużynowa. W skład jej drużyny weszły druhny z przedwojennej formacji: Zofia Malinowska-Nowak, Krystyna Kawka, Zofia Grabowska-Tomczak. Do drużyny dołączyły: Teresa Baranówna „Leśka”, Irena Białecka, Irena Nowacka-Grądzka „Erika” lub „Eńka”, Aleksandra Oszczęka „Kropka”, Krystyna Pawłowska, Cecylia Gresler, Maria Pluta „Maryla”, Stefania Jasieńska, Anna Szadkowska, Wanda Kamecka-Sajosz, Krystyna Szymańska, Zofia Kowalczyk-Kozicka „Imelda”, Jadwiga Wiśniewska, Irena Konarzewska-Kobyłecka, Irena Zarzycka, Janina Kaniewska, Jolanta Lech, Zofia Malinowska, Krystyna Pękala-Krygier, Czesława Rożek-Gresler.

W styczniu 1941 r. przy Szkole Handlowej w Skierniewicach, przy współpracy z komendantką Wojskowej Służby Kobiet Armii Krajowej reprezentowanej w Skierniewicach przez panią profesor Stefanię Woźniakowską, utworzono Ośrodek Propagandy i Informacji AK. Współtwórcami Ośrodka byli dyrektor szkoły Anatoljusz Tarnowski, jego żona Zofia oraz siostra – polonistka Helena Tarnowska, nauczyciel historii Jerzy Leski ps. „Pepin” i dh. Rozalia Cyniak, ówczesna przyjaciółka harcmistrz Heleny Koter, która wtedy współpracowała z harcerzami w Warszawie.

To właśnie Koterowa była inspiratorką stworzenia nowej drużyny harcerek w Skierniewicach, a jej działalność konspiracyjna w Szarych Szeregach trwała do końca okupacji hitlerowskiej. Z uwagi na to, że drużynowa Rozalia Cyniak ps. „Anda” była coraz bardziej zaangażowana w prowadzenie nasłuchu radiowego oraz redakcji podziemnej prasy, jej drużyna przeszła pod opiekę Heleny Tarnowskiej.

 

Tekst zawiera fragmenty opracowania pt.:

SZARE SZEREGI: SKIERNIEWICKIE BOHATERKI Z LILIJKĄ - Robert Adamczyk

Więcej informacji o opisanej osobie wraz ze spisem źródeł znajduję się w powyższym dokumencie.

 

Informacje

Copyright 2022

Muzeum Historyczne Skierniewic

 

Projekt i wdrożenie: Przemysław Sarzyński